Page 36 - Demo

universitet p%u00ebr shkencat profane t%u00eb asaj kohe, ku u thirr%u00ebn shkenc%u00ebtar%u00ebt m%u00eb t%u00eb mir%u00eb. Kostandinopoja u kthye n%u00eb nj%u00eb nga qendrat m%u00eb t%u00eb m%u00ebdha t%u00eb bot%u00ebs intelektuale.Bizanti ishte vendi ku u ruajt qytet%u00ebrimi dhe kultura e lasht%u00eb greko-romake. Aty vazhduan t%u00eb jetonin poezit%u00eb dhe veprat e filozof%u00ebve dhe shkenc%u00ebtar%u00ebve, si ato t%u00eb Platonit e t%u00eb Aristotelit. Si vende ruajt%u00ebse sh%u00ebrbyen manastire dhe shkolla t%u00eb shumta. N%u00eb bibliotekat e panum%u00ebrta ruheshin koleksione kryeveprash filozofike, t%u00eb let%u00ebrsis%u00eb s%u00eb vjet%u00ebr dhe asaj klasike.N%u00eb Bizant u nd%u00ebrtuan shum%u00eb vepra madh%u00ebshtore arkitekturore. Prej tyre mund t%u00eb p%u00ebrmendim murin rrethues t%u00eb nd%u00ebrtuar nga Kostandini, nga deti Marmara deri n%u00eb Bririn e Art%u00eb. Monumenti m%u00eb i madh i arkitektur%u00ebs s%u00eb hershme ishte kisha e Sh%u00ebn Sofis%u00eb, e nd%u00ebrtuar n%u00eb vitet 532-538 prej Justinianit I. K%u00ebtu ai solli shum%u00eb nga thesaret e bot%u00ebs antike. Kisha kishte 107 kolona prej mermeri shum%u00ebngjyr%u00ebsh. Kupola gjigante dukej sikur q%u00ebndronte pezull n%u00eb aj%u00ebr. Nga brenda, shtyllat e muret xix%u00ebllonin nga polikromia e mermer%u00ebve dhe e portik%u00ebve.Nj%u00eb monument madh%u00ebshtor arkitekturor ishte Hipodromi, i ngjash%u00ebm me agor%u00ebn e Athin%u00ebs dhe me Forumin e Rom%u00ebs, i nd%u00ebrtuar prej mermeri dhe me 40 shkall%u00eb. N%u00eb qytetet e m%u00ebdha ishin nd%u00ebrtuar godina publike, si: teatro, banja, pallate perandorake dhe nd%u00ebrtesa qeveritare. Sh%u00ebtitorja m%u00eb e bukur ishte %u201cMesa%u201d, e cila priste kryeqytetin nga lindja n%u00eb per%u00ebndim. N%u00eb shek. XIII-XV dallohen pikturat murale, mozaik%u00ebt, ikonat dhe pikturat n%u00eb miniatur%u00eb. Nj%u00eb nga mozaik%u00ebt ishte ai i manastirit %u201cHori%u201d. Me k%u00ebt%u00eb vep%u00ebr lidhet Rilindja Bizantine. Nga mozaik%u00ebt e provincave dallohet ai i manastirit t%u00eb Dafn%u00ebs, af%u00ebr Athin%u00ebs, si dhe t%u00eb tjer%u00eb n%u00eb Sicili, n%u00eb Serbi, n%u00eb Shqip%u00ebri, n%u00eb Italin%u00eb e Veriut (ve%u00e7an%u00ebrisht n%u00eb Ravena) etj. Vendi i qytet%u00ebrimit bizantin n%u00eb qytet%u00ebrimin bot%u00ebrorP%u00ebr 10 shekuj, Perandoria Bizantine ishte vatra e nj%u00eb qytet%u00ebrimi, madh%u00ebshtin%u00eb dhe shk%u00eblqimin e t%u00eb cilit nuk e arriti asnj%u00eb vend tjet%u00ebr. Kur Evropa njohu nj%u00eb r%u00ebnie t%u00eb theksuar, ajo mbeti qendra e l%u00ebvizjeve ideore, artistike dhe kulturore, me nj%u00eb rrezatim mjaft t%u00eb gjer%u00eb. Kjo pasuri e pa%u00e7mueshme iu p%u00ebrcoll Kisha e Sh%u00ebn Sofis%u00eb, Stamboll4Fjalorprefektur%u00eb - nj%u00ebsia m%u00eb e madhe administrative, e drejtuar nga prefekti n%u00eb Bizant.korporat%u00eb - bashkim i zejtar%u00ebve t%u00eb nj%u00eb zeje ose t%u00eb zejeve t%u00eb p%u00ebraf%u00ebrta.34